Zelfdenkzaamheid

Met vriendin J sprak ik over nachtelijke hersenactiviteit. We onderscheidden twee soorten: bewuste en onbewuste. Ook de bewuste liet zich in twee categorieën opdelen: tobben en ideeën bedenken. Ideeën bedenken is over het algemeen interessanter en constructiever dan tobben, daarom concentreerden we ons op dit soort.(Waarbij ik wel wil opmerken dat het één tot het andere kan leiden: het verhaal dat een kennis van J ‘snachts twee uur lang had liggen tobben over roestende tuintafelpootjes, was de aanzet tot dit blog.)
J is kunstenaar en bedenkt veel beelden in bed, wanneer de slaap niet wil komen. Ik vind dat herkenbaar. Blijkbaar heeft het donker een verlichtend effect wanneer het over creativiteit gaat.
Het donker, maar dan in verdergaande vorm, is ook bepalend bij de onbewuste nachtelijke hersenactiviteit. Ik heb het dan over ideeën die ontstaan in de slaap. Gedurende mijn opleiding op de kunstacademie, werd ik regelmatig wakker met een goed idee. Ik was dan in slaap gevallen met een hoofd vol onmacht om de opdracht van die week tot een beeld te verwerken. Blijkbaar werkt loslaten verhelderend: zodra het bewustzijn wordt uitgeschakeld, komt er ruimte voor het onverwachte.
J stelde dat de meeste ideeën, ‘snachts opgeschreven vanuit de slaaproes, niet bruikbaar zijn. Ik wil daar aan tornen. De meeste ideeën die voortkomen uit het onderbewuste, zijn niet in een oogopslag helder. Het is als met het geheugen: dat speelt hints wanneer je ergens niet op komt. Het krijgen van suggesties en hints in plaats van een kant en klare oplossing dwingt de ontvanger zelf na te denken. Te fantaseren en associëren. Het loslaten van reeds bekende ideeën, biedt een zee aan nieuwe mogelijkheden.
Wanneer dit gegeven niet alleen in de kunsten maar ook in het dagelijks leven zou worden toegepast, zou de wereld meer inspirerend zijn. Ik pleit dan ook voor meer ‘zelfdenkzaamheid’ en een monument voor het onderbewustzijn.